Eric Sieverts |
|
Weinig lezers van dit blad zullen onkundig zijn van het feit dat XML voor ons vak van belang is. Bij de Nederlandse XML-club, voluit nog de "SGML/XML User Group Holland", kom je toch maar weinig bezoekers uit onze kring tegen. Nu moet ik bekennen dat ik zelf ook pas vorige maand voor het eerst op hun jaarcongres kwam, en dan nog vooral vanwege de uitnodigende congrestitel "Semantiek en Interoperabiliteit".
Dat bezoek bevestigde het beeld van aparte werelden, die van de hard core XMLers en die van de bibliothecarissen. Met als gevolg dat in onafhankelijke evolutie meer keren hetzelfde wiel wordt uitgevonden. Daarin verschillen we niet van de natuur. In de evolutie - 2009 is Darwin-jaar - is wel dertig keer opnieuw "het oog uitgevonden". Lees "The ancestor's tale" van Richard Dawkins daar maar op na. Elke keer een beetje anders van constructie en werking, maar wel met steeds dezelfde functie.
Zo gaven medewerkers van de Londense Royal Academy of Music op het XML-congres een lezing over het model dat ze hadden bedacht voor het beschrijven van de levensloop van muziekwerken, met plaats voor arrangementen, variaties, uitvoeringen, ervaringen (bij uitvoeringen), registraties, uitvoerende orkesten en dirigenten, concertzalen, alles aan alles gelinkt. Als ik dat zo opschrijf voel je al aan dat dat erg kan gaan lijken op het FRBR-model waar we onze nieuwe bibliotheekcatalogi op gaan baseren. Toch was het idee onafhankelijk ontstaan; pas achteraf waren ze achter het bestaan van FRBR gekomen.
Bovendien werd dit model niet gebaseerd op simpele relaties tussen entiteiten zoals bij FRBR, maar gebruikte men Topic Maps. Aan die op XML gebaseerde methode van ontsluiting wordt in "onze" wereld juist weer erg weinig aandacht besteed. De topics waar het daar om draait, zouden wij misschien concepten noemen, maar dan wel op een heel speciale manier gekarakteriseerd en toegepast. Bij een topic kunnen names horen, allerlei benamingen - ook in meer talen - om dat topic te omschrijven. Ook kan een topic met een type worden beschreven, zodat je de concepten in soorten kunt onderverdelen.
Onverwacht is dat een topic bovendien occurrences kan hebben, wat inhoudt dat het ook gekarakteriseerd wordt door de informatie-items die erover gaan. Bij documenten horen hier dus geen trefwoorden, maar andersom torsen trefwoorden documenten met zich mee. Verder zijn er ook nog associations waarmee relaties tussen topics kunnen worden aangegeven. Het meest bijzondere aan dit alles is dat die names, types, occurrences en associations van een topic zelf ook weer topics zijn en zelf dus ook weer met names, types, occurrences en associations kunnen worden beschreven, die op hun beurt ook weer .......
Inderdaad, een slang die in zijn eigen staart blijft bijten. Dat moesten die aparte werelden misschien ook wat vaker met elkaar doen.