Eric Sieverts |
|
Tien jaar geleden heb ik in een
column in dit blad eens geschreven dat "Yahoo! won".
Dat had toen niet betrekking op de zoekmachine, maar op de nu wat in vergetelheid geraakte
onderwerpsdirectory.
Die wijsheid over het winnen door Yahoo! had ik opgedaan op de Search Engine Meeting 1998.
Ondanks de naam van dat congres, was het vertrouwen in zoekmachines behoorlijk aan het wegebben.
Dat was nog net de pre-Google tijd, de periode waarvoor we maar een aparte jaartelling moeten invoeren,
die aangeeft hoeveel jaar BG (Before Google) iets plaats vond.
De bewering was toen dat zoekers liever zouden browsen in systematische indelingen
dan met een zoekmachine te zoeken.
Menselijke indexering, of eigenlijk classificering, zoals in
Yahoo! of
OpenDirectory, en ook in andere varianten,
leek toen een betere oplossing voor onze zoekproblemen dan domme full-text zoekmachines.
Hoe anders kan het lopen!
Hoewel?
Ook nu is er weer ongenoegen over zoekmachines, zelfs - of misschien wel juist - over Google. Ook nu hoor je steeds meer klachten dat men te veel niet relevante informatie vindt. Of in elk geval niet-interessante, niet-betrouwbare, niet-kwalitatieve, niet-bedoelde informatie. Hoewel directories nu nauwelijks meer als oplossing van dit probleem worden gezien, komen er wel weer steeds meer systemen die diverse vormen van menselijke inbreng toepassen.
Of dat nu de Wikia zoekmachine van Jimmy Wales is, die op wiki-achtige wijze ons aller oordeel over webpagina's wil laten meewegen in de te presenteren resultaten. Of dat nu een zoekmachine als Stumpbleupon is, of misschien Mahalo als exponent van de "human factor" waarvoor Danny Sullivan al de benaming Search-4.0 heeft bedacht. Of wellicht Microsoft's meest recente wanhopige poging op zoekgebied, "SearchTogether", waarmee je via een browser plug-in je eigen zoekvraag samen met anderen kunt proberen op te lossen.
Ook dit is niet allemaal even nieuw. Met Web-2.0 is recommendatie, het ontdekken wat anderen je aanbevelen, via tag clouds en most popular items, vaak ook al belangrijker dan zelf zorgvuldig zoeken.
Zo zijn we ooit van zoeken naar browsen en van browsen weer naar zoeken gegaan. En zo gaan we in het spoor van Web-2.0 van zoeken naar aanbevelen. Deze trend suggereert dat de computer het nog altijd niet helemaal zelf kan. Dat er mensen nodig blijven om een echt oordeel te geven. Maar misschien is ook dat maar tijdelijk. Het semantisch web doet beloften dat we de computer ook kunnen leren te bepalen waar iets over gaat en wat iets betekent. En hem ook laten beoordelen of iets betrouwbaar is en kwalitatief de moeite waard. Alleen is het nog even de vraag wanneer dat semantisch web een keertje klaar zal zijn. Misschien dat ik daar in een column over nog eens tien jaar op terug kan kijken.