PubMed geeft
gratis toegang tot MEDLINE, een databank met ca.18 miljoen referenties uit 4800
(bio)medische tijdschriften uit 70 landen vanaf 1950. PubMed wordt tweemaal per
week bijgewerkt. Om efficiënt te zoeken in PubMed moet je je zoekactie goed
voorbereiden. Als je zomaar begint met zoeken, krijg je vaak veel te veel
treffers, die lang niet allemaal relevant zijn. Efficiënt zoeken kan je veel
tijd opleveren!
In
hoofdstuk 1
(‘Zoeken in PubMed’) laten we zien wat er gebeurt als je in PubMed zoekt zoals
in Google. Ook laten we zien hoe resultaten worden weergegeven in PubMed. In
hoofdstuk 2 (‘Achter de schermen van PubMed’) bespreken we kort wat er
precies gebeurt bij een zoekactie in PubMed. In
hoofdstuk 3 (‘Een goede
zoekstrategie’) laten we zien hoe je die kennis kunt gebruiken om zo efficiënt
mogelijk te zoeken. In hoofdstuk 4 (‘Tips en Trucs’) laten we een paar
handige mogelijkheden van PubMed zien. Ten slotte behandelen we in
hoofdstuk
5 (‘Bewaren van zoekresultaten en zoekgeschiedenis’) hoe je je zoekacties en
resultaten kunt opslaan en exporteren.
1. Zoeken in PubMed
1.1 Zoeken als in Google
OPDRACHT 1:
Ga via de
homepage van de MBU naar PubMed en voer de zoekterm ‘Aids’ in. Hoeveel treffers
vind je?
OPDRACHT 2:
Bekijk de eerste treffers. Zijn er titels bij die niets met Aids te maken lijken
te hebben? Hieronder staan ook een paar voorbeelden. Hoe zou het komen dat deze
titels toch in de resultatenlijst staan?


1.2 Weergave van de resultaten
Standaard toont PubMed
de resultaten als ‘Summary’, met 20 tegelijk. De meest recent toegevoegde
treffers staan bovenaan.
Via het menu ‘Show’
kun je aangeven hoeveel resultaten je wilt zien. Hoe meer resultaten je laat
zien, hoe minder tijd je verliest omdat je van scherm moet wisselen. Via het
menu ‘Sort By’ kun je aangeven hoe de resultaten gesorteerd moeten
worden.

Via het menu ‘Display’
kun je aangeven hoe de resultaten weergegeven moeten worden. Dit kun je ook voor
een individuele treffer aangeven.

OPDRACHT 3:
Selecteer
de eerste treffer in de resultatenlijst van je zoekactie op ‘Aids’ door op de
auteur(s) te klikken. Kies nu voor weergave (‘Display’)als ‘MEDLINE’.
Je ziet nu als het ware het kaartje uit de grote kaartenbak van de
MEDLINE-databank. Onder ‘PT’ zie je bijvoorbeeld wat voor soort
publicatie het is. Kijk ook wat er onder ‘TI’, ‘AB’ en ‘AU’
staat.
OPDRACHT 4:
Geef
hetzelfde artikel nu weer als ‘Abstract’, ‘Abstract Plus’ of ‘Citation’. Je ziet
nu het icoon
. Deze link
verzorgt o.a. een koppeling naar het betaalde bezit van de
Universiteitsbibliotheek. Klik op de
en kijk of dit
artikel full-text beschikbaar is.
Let op: Je
krijgt de
alleen
als je de PubMed-ingang via onze homepage gebruikt!
2.1 MeSH
Elke referentie in
PubMed wordt voorzien van trefwoorden. Dit proces heet ‘indexering’.
OPDRACHT 5:
Ga terug
naar de resultatenlijst van je zoekactie met de zoekterm ‘Aids’. Je kunt
hiervoor de ‘Back’-functie van je browser gebruiken. Kijk bij elke treffer naar
de laatste regel. De meest recente treffers zijn nog niet voorzien van
trefwoorden en er staat dan ook:
[PubMed – as supplied by
publisher] of
[PubMed - in process].
Ga nu naar pagina 150
van de resultaten. Je ziet nu treffers die geïndexeerd zijn. Bij deze treffers
staat:
[PubMed - indexed
for MEDLINE].
OPDRACHT 6:
Selecteer
één van deze geïndexeerde treffers door op de titel te klikken. Kies voor
weergave (‘Display’)als ‘MEDLINE’. Onder ‘MH’ zie je welke
trefwoorden aan deze treffer zijn toegekend.
De trefwoorden in
PubMed staan bekend als ‘MeSH-termen’ (MeSH = Medical Subject Headings).
Er is een aparte databank van MeSH-termen: de MeSH-database. In deze databank
staan alle MeSH-termen die in PubMed gebruikt worden. Je vindt de MeSH-database
in het beginscherm van PubMed in de blauwe zijbalk links, onder ‘PubMed
Services’.
OPDRACHT 7:
Ga terug
naar het beginscherm van PubMed door in de zwarte balk op ‘PubMed’ te
klikken. Klik nu in de blauwe zijbalk links op ‘MeSH Database’ en voer de
zoekterm ‘Aids’ in. Kies de eerste mogelijkheid door op het blauw onderstreept
trefwoord te klikken. Bekijk het resultaat.
NB: Je zoekt nu dus
niet in de databank met artikelen, maar in de databank met trefwoorden!
Je krijgt nu een
kijkje in de keuken van PubMed. Je ziet de precieze betekenis van de term, de
verfijningen (‘Subheadings’); zoektermen die automatisch vertaald worden
naar deze MeSH-term (‘Entry Terms’), soms ook ‘previous indexing’
(als vroeger een ander trefwoord gebruikt werd) en ‘see also’
(verwijzingen naar andere MeSH-termen). Soms kun je door deze verwijzingen op
nieuwe ideeën komen voor je zoekactie. Ten slotte vind je er een overzicht van
de relatie tussen indextermen onderling. MeSH-termen zijn georganiseerd in een
boomstructuur, en zoals je ziet kan een MeSH-term in verschillende ‘bomen’
voorkomen.
2.2 Automatic
Term Mapping
Het is belangrijk om
altijd te checken hoe PubMed omgaat met de zoektermen die je invoert. PubMed zet
ingevoerde zoektermen namelijk automatisch om naar MeSH-termen, en zoekt
vervolgens zowel op de letterlijk ingevoerde zoekterm [All Fields] als op de
overeenkomstige MeSH-term. Realiseer je dat je het niet eens hoeft te zijn met
de ‘vertaling’ naar MeSH-termen, en dat de omzetting niet altijd is zoals je
verwacht. Via het tabblad ‘Details’ kun je zien wat PubMed doet met de
door jou ingevoerde zoektermen.
OPDRACHT 8:
Ga weer
terug naar het beginscherm van PubMed. Voer de zoekterm ‘Besnier-Boeck’ in en
klik op het tabblad ‘Details’. Je ziet nu hoe PubMed de zoekopdracht
‘vertaalt’. Herhaal dit met de zoekterm ‘Besnier-Boeck Disease’. Wat is het
verschil? (NB: Gebruik geen aanhalingstekens!)
Wat verwacht je dat er
gebeurt als je ‘Alzheimer’ intypt? Probeer dit uit.
Je ziet dat de
vertaling van zoektermen door PubMed dus niet altijd logisch en consistent is!
Er zitten
verschillende nadelen aan het zoeken op MeSH-termen. Ten eerste worden
MeSH-termen regelmatig aangepast. Aan reeds geïndexeerde artikelen wordt dan
echter niet automatisch de nieuwe MeSH-term toegekend. Deze artikelen zul je bij
het zoeken op de nieuwe MeSH-term dus niet vinden. Ten tweede zijn aan de meest
recente artikelen nog geen indextermen toegekend. Ook deze artikelen zullen bij
het zoeken op MeSH-termen dus gemist worden.
Je kunt de manier
waarop PubMed zoekt aanpassen door zelf aan te geven binnen welke velden PubMed
moet zoeken. Enkele mogelijkheden zijn: auteursnaam [au],
tijdschrifttitel [ta] en titel/abstract [tiab]. Je kunt zelf de
veldnaam tussen vierkante haken achter de zoekterm zetten. Je kunt ook gebruik
maken van Advanced Search, een nieuwe functie van PubMed.

In Advanced Search
kun je voor elke zoekterm aangeven binnen welk veld deze gezocht moet worden.
Standaard staan ‘Author’, ‘Journal’ en ‘Publication Date’
ingesteld, maar je kunt dit zelf wijzigen. Bovendien kun je de zoektermen direct
combineren met AND of OR (voor meer uitleg zie verderop bij
‘Combineren van zoektermen’).

OPDRACHT 9:
Ga naar
Advanced Search en maak indien nodig de zoekbalk bovenin het scherm
leeg (‘Clear’). Zoek nu op de hierboven beschreven manier naar artikelen
in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde met het woord ‘Alzheimer’ in
titel en/of abstract. Hoeveel artikelen vind je?
3.1 Opstellen van een goede zoekvraag - DDO
Om alleen die treffers
te vinden die voor jou relevant zijn, moet je je zoekactie goed voorbereiden.
Dit doe je door een goede zoekvraag op te stellen. Hiervoor zijn verschillende
methoden. Een veelgebruikte methode voor therapievragen is PICO (Patient –
Intervention – Comparison – Outcome). In het AKWO-blok heb je kennis gemaakt met
een andere methode: DDO (Domain – Determinant – Outcome).
Voorbeeld:
Stel je bent een huisarts. Op je spreekuur komt een 64-jarige
vrouw met opvallend overgewicht. Ze heeft al verschillende keren geprobeerd om
af te vallen en nu zit ze op je spreekuur met een krantenartikel over een nieuw
revolutionair middel: chitosan. Ze vraagt je advies.
Naar aanleiding van
dit scenario kun je de volgende zoekvraag opstellen:
‘Zorgt het gebruik van
chitosan (Determinant) bij patiënten met overgewicht (Domain)
voor gewichtsvermindering (Outcome)?’
Deze zoekvraag kun je
gebruiken als uitgangspunt voor een goede zoekactie. Je gebruikt dan de
elementen (Domain, Determinant, Outcome, ofwel DDO) van de vraag als zoektermen.
OPDRACHT
10: In Bijlage 1 staat een schema dat je kunt
gebruiken voor het zoeken met behulp van DDO. Vul in de eerste kolom van
dit schema zoektermen in voor de bovenstaande zoekvraag over het effect van
chitosan. Kies voor elk element (DDO) één zoekterm. Verderop in dit werkcollege
gaan we het aantal zoektermen uitbreiden.
NB. Denk eraan dat je
in PubMed in het Engels moet zoeken!
3.2
Synoniemen zoeken
Niet alle relevante
artikelen zullen precies de door jou gekozen zoektermen gebruiken. Om zoveel
mogelijk relevante artikelen te vinden, moet je daarom ook gebruik maken van
synoniemen. Er zijn verschillende manieren om synoniemen te vinden voor
zoektermen:
MeSH-termen:
Je kunt
gebruik maken van MeSH-termen, de trefwoorden die MEDLINE zelf toekent aan
referenties. In de MeSH-database kun je zoeken naar deze trefwoorden.
De MESH-database kan
je helpen om alternatieve termen te vinden of je vraag nauwkeuriger op te
stellen. Je kunt bijvoorbeeld op het idee komen om je zoekterm wat te verfijnen
omdat het je eigenlijk te doen is om een term die onder ‘Subheadings’
staat. Je kunt ook besluiten om één of meerdere termen onder ‘Entry terms’
of ‘See also’ mee te nemen als zoektermen.
Bekende artikelen:
Voor
alternatieve zoektermen kun je ook kijken in artikelen die belangrijk zijn in
het vakgebied. Zulke belangrijke artikelen worden ook wel ‘golden hits’
genoemd. Misschien ben je dergelijke artikelen tegengekomen in een handboek over
je onderwerp. Ook je begeleider kan je soms helpen aan de titel van een
belangrijk (overzichts)artikel.
OPDRACHT 11:
Stel dat
iemand je het onderstaande artikel aanraadt als ‘golden hit’.

Ga terug naar het
beginscherm van PubMed. Klik in de blauwe zijbalk links op ‘Single Citation
Matcher’ en zoek het genoemde artikel. Vaak zijn de naam van de eerste
auteur (PubMed geeft zelf suggesties voor de initialen), het volumenummer en de
eerste pagina voldoende om het artikel te vinden. Klik op ‘Go’ en geef de
treffer weer als ‘MEDLINE’.
Je kunt nu kijken of je in de titel (TI), het abstract (AB) of de
trefwoorden (MH) bruikbare zoektermen kunt vinden.
Truncatie:
Om termen
met andere uitgangen of een alternatieve spelling op te pikken, kun je het
truncatie-symbool gebruiken: een asterisk (*). PubMed zoekt dan op alle woorden
die met de genoemde letters beginnen. Voorbeeld: 'implant*' zoekt zowel op het
woord 'implant' als op de woorden 'implantation', 'implanted' en alle andere
woorden die beginnen met 'implant'.
Andere termen:
Je kunt ook
termen gebruiken die jou zelf logisch lijken, uit naslagwerken komen, suggesties
zijn van ervaren collega’s etc.
OPDRACHT 12:
Zoek op de
hierboven beschreven manieren een aantal synoniemen voor de zoektermen die je
eerder geformuleerd hebt. Noteer deze in de tweede kolom van de tabel in
Bijlage 1.
HINTS:
- Zoek de term
‘Chitosan’ op in de MeSH-database en klik op het eerste trefwoord.
Deze term staat pas
sinds 2004 in de database. Welke term werd voor die tijd gebruikt?
(NB. Gebruik alleen de
term vóór de schuine streep)
- Hoe zou je zowel op
‘obese’ als ‘obesitas’ kunnen zoeken?
-
In welke
eenheid wordt gewichtsvermindering doorgaans uitgedrukt?
3.3
Combineren van zoektermen
Als je voldoende
zoektermen hebt verzameld, kun je een efficiënte zoekactie opzetten. Dit doe je
door je zoektermen te combineren. PubMed maakt hiervoor gebruik van de
zogenoemde ‘Boolean operators’ AND, OR en NOT. Als twee
zoektermen gecombineerd worden met AND, zoekt PubMed alleen naar die
treffers waar beide zoektermen in voorkomen. Bij OR zoekt PubMed naar
alle treffers waar één of beide zoektermen in voorkomen. NOT geeft alle
treffers waar de eerste term wel, maar de tweede term niet in voorkomt.

OPDRACHT 13:
Kijk nog eens naar het schema van zoektermen dat je hebt gemaakt voor je
zoekvraag over het gebruik van chitosan. Eerst ga je in PubMed drie aparte
zoekacties uitvoeren, één voor elk element (DDO) van je zoekvraag. Voor elk van
deze elementen voer je de zoektermen en synoniemen in die je eerder hebt
gevonden, gescheiden door OR, en klik je op ‘Go’.
In het tabblad ‘History’
vind je een lijst van alle zoekacties die je in deze sessie hebt uitgevoerd. Je
kunt zoekacties combineren door de nummers van de zoekacties in te typen in de
zoekbalk, gescheiden door AND of OR. Bijvoorbeeld: ‘#1 AND #2’.
Als je eerst wilt zien hoeveel treffers een gecombineerde zoekactie oplevert, kun
je klikken op ‘Preview’.
OPDRACHT 14:
Combineer de losse zoekacties die je in de vorige opdracht hebt uitgevoerd voor
de verschillende element (DDO) van je zoekvraag. Denk goed na of je de losse
onderdelen moet combineren met AND of OR. Hoeveel treffers krijg
je? Bekijk de resultaten. Zijn ze relevant?
4.1
Limits: beperken van zoekresultaten
Als je ondanks het
gebruik van goede zoektermen toch te veel treffers krijgt, kun je via het
tabblad ‘Limits’ je zoekactie verder inperken. Je kunt hier bijvoorbeeld
instellen dat PubMed alleen zoekt binnen bepaalde soorten publicaties, of vanaf
een bepaald jaar. Ook kun je je zoekactie beperken tot artikelen in een subset
van ca. 120 belangrijke klinische tijdschriften, de zgn. ‘Core
clinical journals’.
Wees voorzichtig met
het gebruik van ‘Limits’: je krijgt al snel een te sterke inperking van
je zoekresultaten. Bovendien verlies je in sommige gevallen de recente, nog niet
geïndexeerde artikelen.
OPDRACHT 15:
Zoek nog een keer op ‘Aids’. Beperk vervolgens via het tabblad ‘Limits’ het
aantal zoekresultaten tot zoekresultaten in het Nederlands uit het afgelopen
jaar. Selecteer hiervoor de relevante limits en klik dan onderaan het scherm op
‘Go’. Hoeveel treffers krijg je nu?
Let op: Eenmaal
ingestelde ‘Limits’ blijven gelden voor alle volgende zoekacties, totdat je
ze verwijdert.
Aan het vinkje
bij het tabblad ‘Limits’ kun je zien dat er limits staan ingesteld.
4.2
Zoekfilters
Een heel andere manier
van zoeken is het gebruik van vooraf ingestelde zoekfilters. In het beginscherm
van PubMed vind je deze door in de blauwe zijbalk links te klikken op ‘Clinical
Queries’. Als je kiest voor ‘Search by Clinical Study Category’ kun
je aangeven binnen welk domein je wilt zoeken (etiology, diagnosis, therapy,
prognosis, of clinical prediction guides). Ook kun je aangeven of je zoekactie
sensitief moet zijn (= veel treffers, waarvan veel niet-relevant) of specifiek
(minder, maar meer relevante treffers; sommige relevante treffers kunnen gemist
worden). Onder ‘filter table’ zie je hoe de gebruikte filters eruit zien.
OPDRACHT 16:
Zoek in ‘Search
by Clinical Study Category’ met de zoekterm ‘obesity AND chitosan’.
Selecteer het domein ‘therapy’ (dit is de standaard instelling) en kies
voor een sensitieve zoekactie. Hoeveel treffers krijg je? Doe hetzelfde nog een
keer, maar nu met een specifieke zoekactie. Hoeveel treffers krijg je nu?
Binnen ‘Clinical
Queries’ kun je ook gebruik maken van de optie ‘Systematic Reviews’.
In de praktijk blijken de begrippen ‘review’ en ‘systematic review’ vaak
verwarring te veroorzaken Daarom worden ze hieronder kort uitgelegd:
- Review:
een overzichtsartikel (niet per se evidence-based)
- Systematic Review
: overzicht van primaire onderzoeksartikelen, waarbij gebruik wordt gemaakt van
expliciete en reproduceerbare methoden.
- Systematic Reviews
(in PubMed):
dát deel van de 18 miljoen treffers in PubMed dat voldoet aan het door NLM
opgestelde zoekfilter.
OPDRACHT 17:
Zoek in ‘Systematic
Reviews’ met de zoekterm ‘obesity AND chitosan’. Hoeveel treffers krijg je?
Het zoeken met filters
is een snelle manier om je zoekresultaten in te perken. Als je gebruik maakt van
deze zoekmogelijkheid beperk je je echter tot het denkwerk van anderen. Het is
maar de vraag of de gebruikte filters optimaal zijn voor jouw specifieke
zoekvraag.
4.3
Méér vinden: het sneeuwbaleffect
Als je een
veelbelovend artikel hebt gevonden, kun je dat als uitgangspunt gebruiken om
meer relevante artikelen te vinden. Dit kan op verschillende manieren:
Related articles:
Bij elke treffer in PubMed staat een link naar ‘Related articles’. Via
deze link kom je uit bij meer en vaak ook recentere artikelen over hetzelfde
onderwerp. PubMed vindt deze artikelen door via een gewogen algoritme te zoeken
op woorden uit de titel, het abstract en de MeSH-termen van het oorspronkelijke
artikel. Meer informatie hierover kun je vinden via de Help-functie van
PubMed. De artikelen die volgens PubMed het meest relevant zijn, staan bovenaan
de lijst. Je kunt de artikelen ook op datum sorteren (‘Sort By’).
OPDRACHT 18:
Zoek in
PubMed het artikel van M.Hollander, Circulation 2002; 105(24):2872-2877. Je kunt
hiervoor ‘Single Citation Matcher’ of ‘Advanced Search (beta)’
gebruiken. Hoeveel ‘related articles’ heeft dit artikel? Wat is de maand
en het jaar van het meest recente artikel?
Via ‘related
articles’ kun je artikelen vinden die waardevolle aanvullingen bevatten op
het oorspronkelijke artikel. Soms vind je ook artikelen die het oorspronkelijke
artikel volledig onderuit halen. Ook dat is nuttige informatie!
Citatiezoeken (Web of
Science en SCOPUS):
De MBU heeft toegang
tot twee grote citatiebestanden: Web of Science en SCOPUS. Je vindt deze
bestanden via de homepage van de MBU, onder ‘Overige digitale bestanden’.
Als je een artikel opzoekt in één van deze bestanden kun je zien hoe vaak dit
artikel door andere artikelen geciteerd is (‘times cited’). Door op dit
getal te klikken zie je welke (recentere!) artikelen dit bewuste artikel
aanhalen en dus over hetzelfde onderwerp gaan.
OPDRACHT 19:
Ga via de homepage van de MBU naar Web of Science. Selecteer het tabblad ‘Cited
Reference Search’ en zoek het hierboven genoemde artikel van M. Hollander.
Voer hiervoor ‘Cited Author’, ‘Cited Work’(=
tijdschrifttitel) en ‘Cited Year(s)’ in en klik op ‘Search’. Kies
(indien nodig) het juiste artikel uit de lijst met resultaten (let op het volume
en de paginanummers) en kies ‘View Record’. Hoe vaak is dit artikel
geciteerd? Klik op dit getal om de lijst met artikelen te openen.
Hoe krijg je toegang
tot de full-text versie van deze artikelen (indien beschikbaar)?
In SCOPUS vind je
meestal een groter aantal citaties dan in Web of Science. Dit wordt veroorzaakt
doordat SCOPUS een andere, meer medische dekking heeft.
OPDRACHT 20:
Zoek hetzelfde artikel van M. Hollander in SCOPUS met behulp van de ‘Basic
Search’ functie. Hoeveel citaties vind je op deze manier?
Als je een
veelbelovend artikel hebt gevonden, kun je dat als uitgangspunt gebruiken om
meer relevante artikelen te vinden. Dit kan op verschillende manieren:
In de resultatenlijst
van PubMed kun je treffers selecteren door het vakje links van het nummer aan te
klikken. Via het ‘Send to’ pulldown-menu kun je de geselecteerde treffers
vervolgens bewaren op het Clipboard om later nader te bekijken. Je kunt ze ook
exporteren naar een tekstbestand en vervolgens importeren in een programma voor
literatuurmanagement, zoals Refworks. Onderaan dit hoofdstuk staat
een korte uitleg over het importeren van referenties vanuit PubMed in
Refworks. Voor meer informatie over Refworks kun je terecht in de
bibliotheek.
Het is verstandig om
ook je zoekgeschiedenis te bewaren. Zo kun je later verantwoorden hoe je aan je
zoekresultaten bent gekomen. Je kunt de informatie in het tabblad ‘History’
bewaren via de Print Screen-functie van je browser, of kopiëren naar een
tekstbestand.
Als je
vaak gebruik maakt van PubMed, kan het handig zijn om een gratis MyNCBI-account
aan te maken (in de blauwe linkerbalk onder ‘PubMed Services’). Met dit
account kun je de zoekgeschiedenis en zoekresultaten permanent opslaan,
zoekacties in een later stadium nog eens herhalen en jezelf laten attenderen op
nieuwe artikelen.
Ter informatie (NB.
Dit is geen opdracht ! ):
Importeren van
referenties vanuit PubMed in Refworks
In PubMed:
1)
Selecteer de
referenties die je wilt importeren in Refworks.
2)
Kies in het menu ‘Display’
voor weergave als ‘MEDLINE’
3)
Kies in het ‘Send to’ pulldown-menu voor exporteren als ‘Text’

In Refworks:
4)
Kies in het menu ‘References’
voor ‘Import’
5)
Kies bij ‘Database’
voor ‘PubMed [NLM PubMed]’
6)
Kopieer de tekst van
het PubMed-tekstbestand in het blanco tekstveld
7)
Klik op ‘Import’

Bij vragen kun je
contact opnemen met de Medische Bibliotheek:
Paulien Wiersma
(vakspecialist), tel. 088-7558088,
p.h.wiersma@uu.nl
Bianca Kramer
(informatiespecialist), tel. 088-7556982,
b.m.r.kramer@uu.nl
Elda de Cuba
(informatiespecialist), tel. 088-7556980,
c.a.decuba@uu.nl
Module
Informatievaardigheden UBU:
Deze module is te
vinden op de homepage van de MBU, onder het kopje ‘Informatie over diensten’.
www.library.uu.nl/vakgebieden/geneeskunde/informatieoverdi/23680main.html
Meer informatie over
PubMed:
Van Etten-Jamaludin F,
Deurenberg R. Praktische Handleiding PubMed. 2e druk. Houten:
Bohn Stafleu van Loghum; 2008. (ook te leen in de Medische Bibliotheek)
PubMed tutorials (Engels):
Voor online tutorials
over de verschillende aspecten van PubMed kun je kijken in de blauwe zijbalk van
PubMed, onder 'tutorials'.
www.nlm.nih.gov/bsd/disted/pubmed.html